Làm thế nào để đầu tư vào cổ phiếu? Nhiều người thậm chí không dám đặt câu hỏi vì sợ hãi hoặc định kiến. Tuy nhiên, cổ phiếu có thể là một lựa chọn sinh lời thay thế cho các hình thức đầu tư truyền thống hơn. Chúng có thể (và nên) là một trụ cột trong khoản tiết kiệm dài hạn của bạn. Tuy nhiên, trước khi đầu tư vào cổ phiếu, bạn cần biết một vài kiến thức cơ bản. Cổ phiếu là gì? Nó hoạt động như thế nào? Chúng tôi giải thích trong hướng dẫn này, để bạn có thể hiểu và đầu tư một cách thông minh.  

Cổ phiếu là gì?  

Mọi công ty đều có chủ sở hữu. Một số chỉ có một người, và số khác có hàng nghìn người. Nhóm sau đã chủ động chọn cách chia doanh nghiệp của họ thành nhiều phần sở hữu nhỏ: cổ phiếu. Những cổ phần này có thể được mua và biến người mua thành đồng sở hữu doanh nghiệp (cổ đông). Nếu một công ty có 10 cổ phiếu và bạn sở hữu một, thì bạn sở hữu một phần mười cổ phần của công ty đó. 

Các công ty phát hành cổ phiếu thường có hình thức pháp lý là công ty cổ phần. Các công ty này có thể tiến hành IPO để giúp cổ phiếu của họ dễ tiếp cận hơn và huy động thêm vốn (Phát hành lần đầu ra công chúng - Initial Public Offering). Việc niêm yết này sẽ cho phép họ phân phối cổ phiếu rộng rãi hơn, sau đó sẽ được giao dịch trên sàn chứng khoán. 

Sàn chứng khoán là gì? 

Sàn chứng khoán là một thị trường nơi các chứng khoán được trao đổi, đặc biệt là cổ phần của công ty (cổ phiếu). Đây cũng là nơi giá của các cổ phiếu khác nhau (mức giá) được xác định, hình thành từ sự gặp nhau giữa cung và cầu. Bất kỳ ai cũng có thể mua cổ phiếu và đầu tư vào thị trường chứng khoán nếu họ có tài khoản chứng khoán cho phép tiếp cận thị trường. 

Giống như bất kỳ thị trường nào, sàn chứng khoán là nơi hàng hóa (trong trường hợp này là cổ phiếu) được trao đổi và nơi người mua, người bán gặp nhau. Tuy nhiên, sàn chứng khoán có 3 lợi thế đáng kể so với thị trường truyền thống: được tiêu chuẩn hóa, được quản lý chặt chẽ và cực kỳ hiệu quả. 

• Khi bạn mua một cổ phiếu, bạn có thể chắc chắn 100% rằng với số tiền của mình bạn sẽ nhận được đúng thứ giống như bất kỳ ai khác mua một cổ phiếu cùng thời điểm với bạn. Các sản phẩm có thể thay thế cho nhau và giống hệt nhau về chất lượng. Đây là điều kiện thiết yếu để thị trường chứng khoán vận hành đúng đắn. 

  
  

• Quy định: Các giao dịch trên thị trường chứng khoán chịu sự kiểm soát và quy định nghiêm ngặt. Để được niêm yết trên sàn chứng khoán, các công ty phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe: họ phải được các cơ quan giám sát theo dõi. Họ phải thường xuyên công bố các số liệu và bảng cân đối kế toán. 

  
  

• Hiệu quả: Hình ảnh sàn chứng khoán với những người đàn ông quá khích và căng thẳng xoay xở cùng lúc ba chiếc điện thoại và hét lệnh mua trong một phòng giao dịch hỗn loạn không còn phản ánh thực tế. Ngày nay, một nền tảng điện tử kết nối người mua và người bán quanh một mức giá chỉ trong tích tắc. Nó thực hiện giao dịch theo cách tự động. Sàn chứng khoán hiện là thị trường hiệu quả nhất thế giới. 

Tại sao một công ty phát hành cổ phiếu?  

Hãy lấy một ví dụ đơn giản. Marie sở hữu một cửa hàng bánh cupcake thành công ở Paris. Marie muốn mở cửa hàng thứ hai nhưng cần vốn để trang trải khoản đầu tư mới này. Cô ấy có hai lựa chọn: vay ngân hàng (tài trợ bằng nợ bên ngoài) hoặc thu hút nhà đầu tư mới (tài trợ bằng vốn chủ sở hữu). 

Vì công ty của Marie còn rất mới, khả năng nhận được một khoản vay hấp dẫn từ ngân hàng là thấp. Do đó, cô quyết định sử dụng hình thức được gọi là IPO (Phát hành lần đầu ra công chúng - Initial Public Offering). Marie bán cổ phiếu công ty của mình cho các nhà đầu tư, điều này giúp cô huy động đủ vốn để mở các điểm bán mới. Khi tạo ra nhiều lợi nhuận hơn, Marie có thể quyết định tái đầu tư toàn bộ hoặc một phần lợi nhuận này vào công ty, hoặc phân phối chúng dưới dạng cổ tức cho các cổ đông của mình. 

Mục đích của hình thức huy động vốn này có thể rất đa dạng. Nó sẽ phụ thuộc một phần vào mức độ trưởng thành của công ty. Ví dụ, một startup non trẻ sẽ bán cổ phần vốn của mình để phát triển sản phẩm và đầu tư vào thị trường đầu tiên. Chẳng hạn, một công ty trưởng thành hơn có thể muốn mở rộng sang các thị trường mới, điều này được gọi là “vốn phát triển”. Khi đó, chúng ta nói đến vốn hạt giống. 

Những kiểu huy động vốn này tương ứng với các hồ sơ rủi ro khác nhau và do đó là các loại nhà đầu tư khác nhau. Nhìn chung, đầu tư vào một công ty trẻ ở giai đoạn hạt giống sẽ rủi ro hơn. Điều này được gọi là “vốn mạo hiểm”. Các công ty được niêm yết trên sàn chứng khoán thì trưởng thành hơn. Vì vậy, chúng tôi khuyên các nhà đầu tư mới nên tập trung vào nhóm này.