Bạn đã bao giờ tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu một trong các công ty mà bạn đầu tư thông qua danh mục đầu tư đột ngột hủy niêm yết khỏi thị trường chứng khoán chưa?

Bạn có biết điều gì sẽ xảy ra với cổ phiếu của mình không? Armando, nhân vật chính trong tình huống như vậy, hôm nay là một trường hợp để học hỏi. Vài năm trước, công ty máy tính lớn của Mỹ, Dell, đã quyết định hủy niêm yết khỏi Sở Giao dịch Chứng khoán New York và trở thành công ty tư nhân. Công ty đã làm điều đó với sự bảo trợ của các khoản vay lớn và hỗ trợ tài chính từ các đối tác khác.

Điều đó có nghĩa là tất cả các nhà đầu tư thiểu số đã bỏ tiền vào chứng khoán của công ty không còn là cổ đông hay người nắm giữ các công cụ đó nữa. Armando bắt đầu đầu tư vào thời điểm đó, và sự kiện này đã cảnh báo anh vì anh có cổ phiếu Dell. Anh tự hỏi, không khỏi tuyệt vọng, điều gì sẽ xảy ra. Quả thực đây là câu hỏi mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng sẽ tự hỏi trong suốt sự nghiệp đầu tư của mình. Và nếu chưa, thì vẫn chưa quá muộn để hiểu quy trình này.

Công ty đại chúng so với công ty tư nhân

Một công ty đại chúng là công ty được niêm yết trên sàn chứng khoán. Vì vậy, ngoài chủ sở hữu và cổ đông lớn, còn có các cổ đông thiểu số, những người không đưa ra các quyết định quan trọng về công ty.

Nếu bạn đầu tư vào cổ phiếu công ty, bạn sở hữu một phần nhỏ của tất cả những công ty mà bạn đã bỏ một phần tiền vào thông qua cổ phiếu. Nói chung, các công ty giao dịch công khai lên sàn bằng một đợt Phát hành Cổ phiếu Lần đầu ra Công chúng (IPO) và sau đó ở đó mãi mãi. Đây là một cách để có nguồn vốn mới liên tục.

Tuy nhiên, các cổ đông lớn của một công ty có thể quyết định bán công ty đó hoặc để một công ty chưa niêm yết khác mua lại công ty đang được đề cập. Vậy điều gì xảy ra với nhà đầu tư thiểu số? Đó là câu hỏi Armando tự đặt ra vào năm 2013 khi tin tức thông báo Dell sẽ trở thành công ty tư nhân.

Công ty sẽ phải thanh toán cho các cổ đông thiểu số của mình đối với toàn bộ số cổ phiếu họ nắm giữ, với mức giá có lợi cho họ, không thấp hơn giá trị thị trường của chúng tại thời điểm mua. Trong thời gian đó, công ty thu hồi toàn bộ cổ phiếu của mình thông qua các cơ chế vận hành và pháp lý. Đó là chi phí cao đối với công ty và các chủ sở hữu của nó, nhưng nhằm bảo vệ những người không tham gia vào quyết định.

Nhưng điều gì xảy ra nếu một công ty khác sáp nhập công ty mà tôi đang sở hữu cổ phiếu?

Điều duy nhất xảy ra là cổ phiếu của công ty bạn đã mua được đổi lấy cổ phiếu của công ty đã sáp nhập công ty của bạn. Cổ phiếu cũ của bạn biến mất, nhưng bạn không bị tổn thất vì bạn nhận được cổ phiếu khác để thay thế. Đây là một chủ đề mà đôi khi người ta cố gắng dùng để dọa các nhà đầu tư. Hoặc bằng cách viện dẫn những công ty nổi tiếng “không còn tồn tại, và vì thế cổ phiếu của những công ty đó cũng không còn tồn tại.”

Ví dụ, Banco Central và Banco Hispanoamericano không còn tồn tại nữa, nhưng điều đó không có nghĩa là những người đã mua cổ phiếu của hai ngân hàng này mất tất cả. Những người từng mua cổ phiếu Banco Central hoặc Banco Hispanoamericano giờ đây là cổ đông của Banco Santander nếu họ chưa bán cổ phiếu của mình.

Hidroeléctrica Española và Iberduero cũng đã biến mất, nhưng các cổ đông của họ trở thành cổ đông của Iberdrola. Cổ phiếu của Catalana de Gas và Gas Madrid cũng không còn tồn tại nữa. Tuy nhiên, tất cả những người nắm giữ cổ phiếu trong các công ty này và vẫn giữ chúng giờ đây là cổ đông của Gas Natural Fenosa.

Bài học trong đầu tư

Năm năm sau khi Dell mua lại cổ phiếu, lên sàn trở lại và gánh nợ để cải thiện tài chính, công ty lại trở thành tâm điểm với một bản tin mà Armando vẫn còn nhớ:

“Dell, công ty tư nhân lớn nhất thế giới, sẽ được niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York sau khi đưa ra Đề nghị Mua chứng khoán của DVMT trong một thỏa thuận tiền mặt và cổ phiếu trị giá 21,7 tỷ USD, tương đương 18,7 tỷ euro. DVMT, công ty này, được thành lập để tài trợ cho thương vụ sáp nhập với EMC vào năm 2016, sau đó phát hành thêm cổ phiếu tham chiếu đến VMware, một trong các công ty thuộc tập đoàn EMC.”

Armando không suy nghĩ lần thứ hai và tái đầu tư vào công ty. Biến động thị trường là điều liên tục. Đây là môi trường nơi sự biến động luôn hiện diện. Nhưng có thể áp dụng các chiến lược có lợi khác nhau.

Một cố vấn tài chính là sự hỗ trợ thiết yếu, mặc dù điều đó phải đi kèm với kiến thức về môi trường mà tiền của bạn được đầu tư vào. Đó là bài học quan trọng nhất mà Armando rút ra từ trường hợp của Dell và anh chia sẻ với các nhà đầu tư ngày nay.