Portföyünüz aracılığıyla yatırım yaptığınız şirketlerden herhangi biri aniden borsadan çekilse ne olacağını hiç merak ettiniz mi?

Hisselerinize ne olacağını biliyor musunuz? Böyle bir durumun baş kahramanı Armando, bugün ders çıkarılacak bir örnek. Birkaç yıl önce, büyük Amerikan bilgisayar şirketi Dell, New York Borsası’ndan çekilip özel bir şirket olmaya karar verdi. Bunu, büyük krediler ve diğer ortakların finansal desteğiyle yaptı.

Bu, menkul kıymetlerine para yatırmış tüm azınlık yatırımcıların artık hissedar ya da bu araçların sahibi olmaması anlamına geliyordu. Armando o dönemde yatırım yapmaya başlamıştı ve Dell hisselerine sahip olduğu için bu olay onu alarma geçirdi. Umutsuzluk içinde olmasa da, ne olacağını merak etti. Aslında bu, her yatırımcının yatırım kariyeri boyunca kendine sorduğu bir sorudur. Ve eğer sormadıysanız, süreci anlamak için hâlâ geç değil.

Halka açık vs. özel

Halka açık şirket, borsada işlem gören şirkettir. Dolayısıyla, sahipleri ve çoğunluk hissedarlarının ötesinde, şirket hakkında önemli kararlar almayan azınlık hissedarları da vardır.

Şirket hisselerine yatırım yaparsanız, hisse senetleri aracılığıyla para koyduğunuz tüm şirketlerin küçük bir bölümüne sahip olursunuz. Genel olarak, halka açık şirketler bir İlk Halka Arz (IPO) ile borsaya açılır ve ardından orada kalır. Bu, sürekli olarak taze sermaye elde etmenin bir yoludur.

Ancak bir şirketin çoğunluk hissedarları şirketi satmaya karar verebilir veya borsada işlem görmeyen başka bir şirket söz konusu firmayı satın alabilir. Peki o zaman azınlık yatırımcıya ne olur? 2013’te haberler Dell’in özel şirkete dönüşeceğini duyurduğunda Armando’nun kendine sorduğu soru buydu.

Şirket, sahip oldukları tüm hisseler için azınlık hissedarlarına, satın alma anındaki piyasa değerlerinin altında olmayan, onların lehine bir fiyattan ödeme yapmak zorundadır. Bu arada şirket, operasyonel ve hukuki mekanizmalar yoluyla tüm hisselerini piyasadan çeker. Bu, şirket ve sahipleri için yüksek bir maliyetti, ancak karara dahil olmayanları korumak içindi.

Peki ya başka bir şirket, hisselerine sahip olduğum bir şirketi bünyesine katarsa ne olur?

Olan tek şey, satın aldığınız şirketin hisselerinin, sizin şirketinizi bünyesine katan şirketin hisseleriyle değiştirilmesidir. Sizinkiler ortadan kalkar, ancak karşılığında yenilerini aldığınız için bir kaybınız olmaz. Bu, insanların bazen yatırımcıları korkutmaya çalıştığı bir konudur. Ya da “artık var olmayan, dolayısıyla bu şirketlerin hisseleri de artık var olmayan” tanınmış şirketleri örnek göstererek.

Örneğin Banco Central ve Banco Hispanoamericano artık yok, ancak bu, bu iki bankanın hisselerini satın alan kişilerin her şeyini kaybettiği anlamına gelmez. Bir zamanlar Banco Central veya Banco Hispanoamericano hissesi alan kişiler, hisselerini satmadılarsa artık Banco Santander hissedarıdır.

Hidroeléctrica Española ve Iberduero da ortadan kalktı, ancak hissedarları Iberdrola hissedarı oldu. Catalana de Gas ve Gas Madrid’in hisseleri de artık yok. Yine de bu şirketlerde hisse sahibi olan ve bunları elinde tutan herkes artık Gas Natural Fenosa hissedarıdır.

Yatırımlarda dersler

Dell hisselerini geri alıp yeniden halka açıldıktan ve mali yapısını düzeltmek için borçlandıktan beş yıl sonra, Armando’nun hâlâ hatırladığı bir haberle yeniden manşetlere döndü:

“Dünyanın en büyük özel şirketi Dell, 21,7 milyar dolar (18,7 milyar avro) değerindeki nakit ve hisse anlaşmasıyla DVMT menkul kıymetleri için bir Satın Alma Teklifi başlattıktan sonra New York Borsası’nda listelenecek. Şirket DVMT, 2016’da EMC ile birleşmeyi finanse etmek için kuruldu; ardından EMC grup şirketlerinden biri olan VMware’e endeksli ek hisseler ihraç etti.”

Armando iki kez düşünmedi ve şirkete yeniden yatırım yaptı. Piyasa dalgalanmaları süreklidir. Volatilitenin mevcut olduğu bir ortamdır. Ancak farklı ve faydalı stratejiler benimsemek mümkündür.

Bir finansal danışman temel bir destektir, ancak bunun, paranızın yatırıldığı ortam hakkında bilgiyle desteklenmesi gerekir. Dell vakasından Armando’nun çıkardığı ve bugün yatırımcılarla paylaştığı en önemli ders buydu.