Neye yatırım yapılacağını ve durumunuz için en uygun olanın ne olduğunu bilmek her zaman kolay değildir. ETF’ler aracılığıyla yatırım yapmanın da doğrudan hisse senetlerine yatırım yapmanın da avantajları ve dezavantajları vardır. Aşağıdaki makale, bu iki alternatif arasında seçim yapmanıza yardımcı olmayı amaçlamaktadır. 

Ancak daha temel olarak, yüksek potansiyele sahip bazı hisselere de yatırım yapmanız gerekip gerekmediğini merak edebilirsiniz. ETF’lere yatırım yapmak, doğrudan hisselere yatırım yapmaktan daha mı iyidir? İkisini birden yapmamalı mısınız? İlk borsa emirlerinizi vermeden önce kendinize bu soruları sormakta haklısınız. Aşağıda düşünme ve karşılaştırma için bazı unsurlar bulacaksınız. 

Basitlik 

Bir portföydeki “satır” sayısı, belirli bir anda yaptığınız yatırım sayısına karşılık gelir. Genel olarak, “satır” sayısı ne kadar fazlaysa takip etmek o kadar karmaşık olur. ETF portföyünüz tek bir satırdan (ör. World ETF) veya yalnızca birkaç satırdan (ör. Avrupa, ABD ve gelişmekte olan ülkeler için 3 ETF) oluşabilir. 

Öte yandan, bir hisse senedi portföyü daha fazla satır gerektirir. Yaygın bir öneri, hisse senedi portföyünüzde 8 ile 25 arasında satır bulundurmanızdır. Daha az satır da düşünebilirsiniz. Sonuçta, Eylül 2020’de Warren Buffet’ın yatırım portföyünün 2/3’ü yalnızca beş şirketten oluşuyordu (Apple, Bank of America, Coca-Cola, American Express ve Kraft Heinz). Ancak Warren Buffet’ın yeteneğine sahip olmayabilirsiniz, yine de sahip olmanızı umarım. Ve yeterince çeşitlendirilmemiş bir portföy, portföyündeki az sayıdaki şirkete yüksek ölçüde maruz kalır. 

Dolayısıyla, bir ETF portföyü daha az satır içerebilir. Çoğu zaman takip etmek daha kolaydır. Ve portföyünüzü yönetmek için daha az zaman harcarsınız. ETF’ler lehine bir diğer argüman, seçimlerinin göreli basitliğiyle ilgilidir. Bir ETF seçmek görece kolaydır. Avrupa’ya, ABD’ye veya başka bir bölgeye “bahis” yaparsınız. Hatta belirli sektörlere veya daha spesifik kriterlere (“value” ile “growth”, “düşük karbon ekonomisi”, “… ) bile.  

Daha sonra en iyi ETF’leri, esas olarak yönetilen varlık büyüklüklerine ve ücretlerine göre seçersiniz. Ve daha iyi performans hedeflemek için bazı yaklaşımlar bu ETF seçimini zaman içinde optimize etmeye çalışır. Easy Trend portföy yaklaşımı da budur. 

Hisse senetlerine yatırım yapmak genellikle daha karmaşıktır. CAC40’ın 40 şirketi arasından seçim yapıp stock-picking denilen yöntemi uygulayabilirsiniz. Ancak Paris borsasında daha yüksek potansiyele sahip olabilecek (çünkü analistler daha az takip ediyor) 600’den fazla diğer hisseyi de değerlendirebilirsiniz. Bu şirketlerin çoğu PEA’ya uygundur. PEA aracılığıyla yatırım yapabileceğiniz diğer Avrupa piyasalarından bahsetmiyorum bile. Dolayısıyla sonunda yüzlerce, hatta binlerce potansiyel şirket arasından seçim yapmanız gerekir. 

Çeşitlendirme 

Bildiğiniz gibi, tüm yumurtalarınızı aynı sepete koymamalısınız. Borsada da durum aynıdır. Ve yukarıda belirtildiği gibi, iyi bir uygulama en az sekiz hisseden oluşan bir sepet oluşturmaktır. Bir veya birkaç ETF’den oluşan bir portföyle yüzlerce hatta binlerce şirkete dolaylı olarak yatırım yapabilirsiniz.  

Bir MSCI World ETF, 1500’den fazla şirkete doğrudan veya dolaylı yatırım yapar. Ayrıca, bir ETF portföyü sektörel ve coğrafi çeşitlendirmeyi (Avrupa, ABD, Asya ve Latin Amerika…) kolaylaştırır. Peki bunu bir hisse senedi portföyüyle nasıl çeşitlendirebilirsiniz? Bireysel yatırımcılar olarak bizim için bu imkânsızdır. 

Birkaç bin euroluk portföylerde, söz konusu hisselerin fiyatları nedeniyle bir hisse senedi portföyüyle kısmen bile çeşitlendirme yapmak pratikte karmaşık olabilir. Örneğin, bir hisse senedi portföyüne 1000 euro yatırım yapmak ve LVMH hissesini dahil etmek istediğinizi varsayalım. Yeterince çeşitlendirme yapamazsınız çünkü LVMH hissesi 500 euronun üzerinde işlem görmektedir (Şubat 2021’de). Portföyünüzde tek bir LVMH hissesi, portföyünüzün %50’sinden fazlasını oluşturur! 

Ayrıca, bir hisse senedi portföyüyle PEA’nızı Avrupa dışına çeşitlendiremeyeceğinizi unutmayın. Bu hisseler PEA’ya uygun olmadığından, Amerikan, Çinli veya diğer hisselere doğrudan yatırım yapmak imkânsızdır. Öte yandan, bu Avrupa dışı hisselerin performansını dolaylı olarak kopyalayan ETF’lere yatırım yapabilirsiniz. Küresel çeşitlendirme açısından çok ilginçtir. 

Bazıları, 2 veya 3 ETF’lik bir portföyle Amundi, Lyxor ve Blackrock gibi ETF ihraççılarına kıyasla çeşitlendirme yapmadığınızı ileri sürebilir… Ve bu doğrudur. Ancak bu şirketler Avrupa’daki liderler arasındadır ve bu risk ikincil olarak değerlendirilebilir. 

Maliyetler 

Şimdi iki tür portföyün maliyetlerini karşılaştıralım. Yıllık yönetim ücretleri açısından hisse senedi portföyünün bir avantajı vardır. Bunun yönetim ücreti yoktur. Buna karşılık, sınırlı ücretli ETF’leri seçerseniz bir ETF portföyü yıllık %0,2 yönetim ücreti doğuracaktır. İşlem ücretleri söz konusu olduğunda ise her şey portföyünüzü nasıl yönettiğinize bağlıdır. Genel olarak, hisse senedi yatırımcıları ETF yatırımcılarından daha aktiftir ve daha fazla işlem yapar. 

Örneğin, bir hisse senedi yatırımcısı olduğunuzu varsayalım. Bir yılda, ETF portföyüne kıyasla tüm portföyünüz kadar ek bir devir yapıyorsunuz. Bu basit ek işlem hacmi, size yıllık ek %0,2 ücret getirebilir (satışta %0,1 + alışta %0,1; oldukça optimize edilmiş %0,1 işlem ücreti varsayılarak).  

Ve bu da yönetim ücreti olmamasının faydasını ortadan kaldırır. Elbette, bir yılda daha fazla işlem yaparsanız veya aracı kurumunuz çok rekabetçi değilse, size daha fazla hatta çok daha fazla mal olur. Günlük işlem yapan traderlardan bahsetmiyorum bile. İşlem yapma söz konusu olduğunda dikkate alınması gereken iki şey daha vardır: 

Genel olarak, işlem tutarları ne kadar düşükse işlem ücretlerinin yüzdesi o kadar yüksektir. Ancak bireysel hisse senedi portföyü işlemleri daha düşük tutarlıdır, çünkü portföy 10’a, 20’ye veya daha fazlasına bölünmüştür. Ve bu, özellikle portföy yalnızca birkaç bin euro ise, hisse senedi portföyünün aleyhine çalışabilir. 

Bir hisse senedi aldığınızda, alış emri emir defterine yerleştirilir; burada ilk alış emirleri ile ilk satış emirleri arasında bir spread vardır. Ve bu spread, küçük hisselerde %0,1 veya çok daha fazla olabilir. Bu spread, tedavüldeki büyük hacimli ETF’lere kıyasla bireysel hisselerde çoğu zaman daha kritiktir. Ve bu etki, bir hisse senedi portföyünün performansını daha da etkileyebilir. Uygulamada ve çok fazla teknik ayrıntıya girmeden, bu spread’e karşı emir defterinde konum almak her zaman o kadar kolay değildir.